رمان های کمی تصور عمومی را به مانند جزیره گنج تغییر داده و وارد فرهنگ عموم شده اند. خیلی قبل از اینکه سینما دزدان دریایی را به شخصیت های آشنا برای سرگرمی درست کند رابرت لویی استیونسون تصاویر اصلی آن ها را در کتاب خود با نثر اختصاصیش ترسیم کرد. نقشه گنج، جزایر استوایی، ملوان یک پا، خدمه شورشی، ثروت مخفی و خطر بزرگ نقطه سیاه.
با اینحال جزیره گنج فقط بخاطر نوستالژیا باقی نماننده است. پشت اکشن آن یک داستان عمیق درباره وسوسه، شجاعت و سختی شناخت شیطان وقتی به در شکل جذابی ظاهر می شود وجود دارد. استیونسون فقط یک کودک را در جستجوی طلا به دریا نمی فرستند بلکه او را به جهانی می فرستد که مردان محترم می توانند تصمیمات احمقانه بگیرند مجرمان می توانند جذابیت و وفاداری نشان دهند و بقا وابسته به عمل کردن قبل از قطعیت است.
جزیره گنج در سال 1883 بعد از اینکه به صورت سریالی بین سال های 1881 تا 1882 چاپ بشود منتشر شد و بعد از آن تبدیل به یکی از اساسی ترین کار های ادبیات ماجراجویی شد. داستانش امروز نیز هیجان انگیز است اما دستاورد واقعیش روانشناختیست آن هم اینکه استیونسون متوجه می شود که خطرناک فرد در داستان آن کسی نیست که شبیه هیولا به نظر می رسد.
خلاصه کوتاه از داستان جزیره گنج
جیم هاوکینز با پدر و مادرش در مهمانخانه ادمیرال بنبو زندگی می کند در مسافرخانه ای دورافتاده در نزدیکی ساحل انگلستان زندگی می کند.
زندگی معمولیش وقتی یک ملوان پیر و ترسناک به اسم بیلی بونز با یک صندوقچه مرموز به آنجا می آید تغییر می کند. غریبه به شدت می نوشد افق را با نگرانی نگاه می کند و از اینکه چهره ای از گذشته او را پیدا گمد می ترسد.
وقتی ملاقات کنندگان خطرناک در نزدیکی اقامتگاه پیدا می شوند جیم وارد ماجراجویی شامل دزدان دریایی، خیانت و گنج مدفون می شود. نقشه ای که مرتبط با کاپیتان فلینت بدنام است موقعیت یک جزیره دور افتاده را نشان می دهد که پنج عظیم او را پنهان کرده است.
نقشه به دکتر لیوسی و اسکوایر ترلانوی نشان داده می شود و آن ها سفر اکتشافی را کشتی هیسپانیولا ترتیب می دهند. جیم به عنوان پسرک خدمتکار کشتی به این سفر می رود. در میان ملوانان تازه استخدام شده لانگ جان سیلور، آشپز یک پای کشتی نیز حضور دارد، مردی باهوش، خوش برخورد، خوش بیان و در ظاهر قابل اعتماد.
با اینحال خیلی زود این سفر خطرناکتر از چیزی که ترتیب دهندگانش فکر می کردند می شود. انگیزه های پنهان، وفاداری های قدیمی و نقشه های مخفی سلامت کشتی را به خطر می اندازد. جیم باید یاد بگیرد به مشاهده بزرگسالانش بپردازد و به صورت مستقل تصمیم گیری کند و با اینکار بتواند در جهانی که مرز های اخلاقیش بی ثبات تر از تصور اوست بقا پیدا کند.
پیشنهاد مطالعه: آشنایی با اساطیر اسکاندیناوی
رابرت لویی استیونسون، قصه گوی خستگی ناپذیر
رابرت لویی استیونسون در 13 نوامبر 1850 در ادینبرگ اسکاتلند بدنیا آمد. او از یک خانواده معرف مهندسین فانوس خانه بدنیا آمده بود و پدرش نیز از وی می خواست این سنت خانوادگی را ادامه دهد. استیونسون به مطالعه مهندسی درد انشگاه ادینبرگ پرداحت و سپس به قانون روی آورد و در سال 1875 مدرک وکالت خود را گرفت بدون اینکه در این زمینه کار کند.
نوشتن، سفر و قصه گویی نیروهای مرکزی زندگی وی بودند. او قصه های مربوط به سفر مثل سفر با میمون در سوان را قبل از معروف شدن مینوشت. کار های بعدی او عبارت بودند از دزدیده شده، ارباب بالانترائی، و دکتر جکیل و مستر هاید.
استیونسون در طول زندگی از مشکلات جسمی رنج می برد بخاطر همین بدنبال آب و هوایی که شرایطش را بهتر کند سال ها در اروپا، ایالت متحده و منطقه اقیانوس آرام سفر کرد. سفر های او فقط پزشکی نبودن بلکه حس او را نسبت به مناظر ناآشنا، هویت های بی ثبات و انسان هایی که فراتر از مرز های عرف جامعه زندگی می کردند تیز کرد.
او در نهایت با خانواده اش در ساموآ ساکن شد جایی که افراد بومی به او تسوئیتالا می گفتند که به معنای گوینده قصه هاست. استیونسون در مسائل سیاسی داخلی ساموآ نیز مشارکن کرد و رفتار حکومت های استعماری را مورد نقد قرار داد او در سال 1894 در آنجا در سن 44 سالگی درگذشت.
زندگی استیونسون انرژی غیر منتظره جزیره گنح را توضیح می دهد. او در قصه های مربوط به مهندسی، ساحل، طوفان و فانوس خانه زندگی کرده بود. تخیل او مرتبا جذابیت فرار و خطر اخلاقی درون جذابیت را کنکاش کرده است.
معرفی کتاب : ایلیاد و ادیسه نوشته هومر
داستانی که از نقشه خیالی متولد شده است
آغاز جزیره گنج به اندازه خود کتاب معروف است. در یک تعطیلات بارانی در رائمر اسکاتلد در سال 1881، استیونسون و فرزند خوانده جوانش لوید ازبورن مشغول قصه گویی به همدیگر بودند استیونسون نقشه یک جزیره خیالی را کشید تپه ها ، خلیج ها و مکان گنج پنهان را تصویر سازی کرد.
نقشه قبل از روایت به وجود آمد.استیونسون شروع به تجسم کسی که طلا را دفن کرده، آن که میتواند نقشه را داشته باشد و چه سفری برای رسیدن به گنج باید انجام شود کرد. جغرافیا شخصیت ها ، نزاع ها و فضای رمان را ساخت.
این آغاز مهم است چرا که جزیره گنج هیچ با منظره به عنوان پس زمینه خنثی رفتار نمی کند. جزیره حس طراحی شدن برای راز هایش، باتلاقش تپه ها، جنگل و ساحل دریایی را دارد که بر هرتصمیمی تاثیر می گذارد. فاصله آسیب پذیری ایجاد می کند زمین های بالا رفته قدرت درست می کنند و مسیر های پنهان عدم قطعیت ایجاد می کنند.
نقشه فیزیکی تبدیل به نقشه میل می شود هر کاراکتر به یک جسم مثل ثروت، آزادی، بازگردانی، اقتدار، انتقام و فرار نگاه می کند و چیز متفاوتی می بیند. استیونسون نقاشی های کودک را تبدیل به ماشینی برای آشکار کردن انگیزه های بزرگسالان کرد.
قصه در ابتدا در مجله جوانان تحت اسم مستعار منتشر شد و سپس در سال 1883 با اسم مستعار کاسل چاپ شد. استیونسون در ابتدا از عنوان آشپز دریا استفاده کرد و با اینکار لانگ جان سیلور را در مرکز رمان قرار داد.
مطالعه بیشتر: همه چیز درباره شرلوک هولمز
بریتانیای ویکتوریایی در حال نگاه به عصر دزدان دریایی
هرچند که جزیره گنج در عصر ویکتوریایی چاپ شد اما وقایع تخیلی اش در زمان خیلی قبلتر جایی در قرن هیجدهم اتفاق افتاده است. مراجع داخل رمان بخصوص جنگ فونتوی، دریاسالار ادوارد هاوک و خیابان بو رانرز، نشان می دهد که جهان کتاب مربوط به دهه ها بعد از مهمترین عصر دزدان دریایی اقیانوس اطلس است.
دوران طلایی دزدان دریایی در سفر داخل رمان تمام شده است. کاپیتان فلینت و هم نسلانش به یک نسل از بین رفته تعلق دارند آن ها شورشیان رمانتیک نیستند که به سمت آزادی بی نهایت ببروند بلکه باقی ماندگان اقتصاد خشنیند که توسط بزه های قدیمی، دزدی های دفن شده و بی اعتمادی دو طرفه گیر افتاده اند.
برای خوانندگان عصر ویکتوریایی این جهان سازی جذابیت دو چندان داشت. آنقدر فضا دور بود که حس عجیب بودن بدهد و آنقدر نزدیک بود که حس متصل بودن به تاریخ دریانوردی انگلیس داشته باشد. در قرن نوزدهک بریتانیا دارای ناوگان عظیم تجاری و نظامی بود. استیونسون به عصر آتلانتیک قبل تری نگاه کرد که در آن مرز بین تجارت، جنگ و دزدی دریایی به شدت بی ثبات به نظر می رسیده است.
از این رو رمان اعتماد به نفس عصر ویکتوریایی را با نا آرامی های تاریخی ترکیب کرده است. شخصیت های قابل احترامش فرض می کنند که نقشه کشیدن، پول و رتبه اجتماعی به آن ها اجازه می دهد که سفر اکتشافی را کنترل کنند و دریا با سرعت محدودیت های این اعتماد را نشان می دهد.
معرفی فیلمساز: کارل تئودور درایر
دزدان دریایی که استیونسون اختراع کرد
جزیره گنج یک سند تاریخی قابل اعتماد درباره دزدان دریایی نیست و البته قصد چنین کاری نیز نداشته است. استیونسون از عصر سفر های دریایی و نوشته های ماجراجویی قدیمی تر قرض گرفته است سپس این مواد را تغییر شکل داده و به یک اسطوره شناسی شگفت انگیز ماندگار تبدیل کرده است.
رمان به تثبیت ادبیات مخصوص خود موفق بوده است، نقشه های گنج، علامت های رمزی، مکان های مخفی استوایی، صندوقچه های دریایی، طوطی، رام، شرورش در کشتی و ملوانانی که همچنان تحت تاثیر کاپیتان های قدیمی قرار دارند. رمان های بعدی، تصویر سازی ها، تولید تئاتر و فیلم ها این عناصر را طوری استفاده کردند که انگار یک رسم قدیمی هستند به جای اینکه از تخیل استیونسون زاده شده باشد.
دزدان دریایی استیونسون به یاد ماندنیند چرا که هم ترسناکند هم نمایشی. آن ها می خوانند، می نوشند و قصه می گویند اما جمعشان بر پایه ترس ساخته شده است. ان ها دائما از وفاداری سخن می گویند در حالی که آماده خیانت به یکدیگرند. آزادی ظاهری آن ها زندگی ای که بر اساس ظن حکمرانی می شود را مخفی می کند.
دزدی دریایی در این کتاب به معنای بی قانونی نیست بلکه یک نظم فاسد اجتماعیست که آیینها، مجازات و سلسله مراتب خود را دارد.
جیم هاوکینز و آموزش خطرناک تجربه
در شروع قصه، جیم توسط بزرگسالانی که پولف دانش و اقتدار بیشتری از او دارند احاطه شده است اما این بزرگسالان همیشه هوشمند تر نیستند بعضی ها بی احتیاطند بعضی ها بیش از اعتماد به نفس دارند و بعضی ها خطر را کژفهمی می کنند چرا که انسان ها را بر اساس ظاهر اجتماعی و اخلاقیات می سنجند.
رشد جیم از آموزش های رسمی نمای آید او از طریق ترس، مشاهده و خطا متوجه می شود. این سفر او را مجبور می کند که بین شجاعت و بی احتیاطی تفاوت قائل شود اعتماد را از لیاقت و دوستی را قابل اعتماد بودن تمیز دهد.
استیونسون از اینکه جیم را به طرز ناباورانه ای قهرمان کند اجتناب می کند او می تواند تکانشی، ترسیده و نامطیع باشد. چند تا از کارهای مهمش بیشتر ریسک هستند تا تصمیمات محاسبه شده. چیزی که تغییر می کند ظرفیت او برای قبول مسئولیت های تصمیماتش است.
مضمون بلوغ رمان از نظر اخلاقی پیچیده است. بزرگ شدن به معنای بی باک شدن نیست بلکه به معنای شناخت ترس بدون انجام قضاوت درباره اش است.
از نگاه متفکران: پوچی در دیدگاه کامو
لانگ جان سیلور، کاریزمای عدم قطعیت اخلاقی
بزرگترین اختراع جزیره گنج لانگ جان سیلور است. او می توانست یک آدم بد معمولی بود کسی که از نظر جثه بزرگ است به دزدان دریایی متصل است و در فریب ماهر است. اما استیونسون به او شوخ طبعی، هوشمندی، صبوری و آگاهی شگفت انگیز محیطی داده است.
سیلور متوجه می شود که هر شخصی چه چیزی میخواد بشوند او می تواند به ظاهر در مقابل شخصیت صاحب قدرت محترم باشد و در مقابل افراد بی تجربه، بخشنده و در مقابل افراد خطرناک توانایی دستور دادن دارد. قدرت او کمتر در خشونت فیزیکی و بیشتر در توانایی تجسس فضا برای تغییر رفتارش دارد قبل از اینکه دیگران متوجه باشند چه اتفاقی افتاده است.
معروف است که استیونسون بخش هایی از فیزیک لانگ جان سیلور را بر اساس دوستش ویلیام ارنست هنلی که شاعر بود و بخشی از پایش را از دست داده بود اقتباس کرده است. اما سیلور تبدیل به چیزی بزرگتر از از یک آدم تغییر چهره داده شد او نمایانگر آزادهنده امکان وجود شجاعت، علاقه و حیله گری در یک آدم است.
رابطه جیم با سیلور به رمان عمق روانشناختی اش را می دهد جیم از او می ترسد وی را مطالعه می کند و در مقابل جذابیتش آسیب پذیر باقی می ماند. سیلور در طول کتاب حس واقعی علاقه به این پسر نشان می دهد اما استیونسون اجازه نمی دهد که این علاقه محاسبات را پاک کند.
خواننده با همین دشواری جیم روبروست اینکه ما چگونه باید یک شخص را بفهمیم که گرمایش ممکنه صادقانه باشد درست در زمانی که انگیزه هایش خطرناک باقی مانده است؟
گنج به عنوان آزمونگر شخصیت
گنج دفن شده به عنوان هدف داستان معرفی می شود اما استیونسون بیشتر علاقمند به این است که بداند ایده گنج چه کاری به انسان ها می کند.
قبل از اینکه کسی به جزیره برسد رفتار آدم ها بخاطر گنج تغییر کرده است. مردان بیگانگان را خیلی سریع قبول می کنن اطلاعات را بدون احتیاط برملا و خود را صاحب آن گنج می دانند. گنج در ابتدا به صورت فانتزی وحود دارد و خود فانتزی اونقدر قوی است که سازماندهی کل اجتما داخل کشتی را تغییر دهد.
طلا، وعده استقلا می دهد اما جستجوی آن وابستگی می آفریند. هر شرکت کننده نیازمند ملوانان، نقشه، سلاح و متحد است و هرچقدر کاراکتر ها به سمت ثروت شخصی بروند در نزاع مشترک بیشتر درگیر شده و به دام می افتند.
گنج همچنین وزن پنهان گذشته خشن را نشان می دهد. این یک ثروت خنثی نیست که باید کشف شود بلکه تاریخ دارد و این تاریخ از طریق ترس، حافظه و انتقام به امروز رسیده است.
استیونسون یک درس ساده پول شیطان است را نمی دهد. به جای ان او سوال مهمتری می پرسد که کدوم بخش خود مرئی می شود وقتی ثروت ناگهانی ممکن شود؟
معرفی فیلم: 7 فیلم ترسناک برای عاشقان سینما
جزیره به عنوان پهنه روانشناختی
از دور، جزیره نماد ممکنات است از نزدیک جزیره نشان سرکوب است. زیبایی ای که با گرما، بیماری، ازبین رفتن و پنهان کاری ترکیب شده است. منظره با وضعیت روحی مشاهده گر تغییر می کند.
برای جیم، این مکان هم فانتزی کودکانست هم جاییست که تخیل می تواند از نظر فیزیکی خطرناک شود. برای بزرگسالان می تواند یک میدان استراتژی شود برای دزدان دریایی یک شکل مادی عقده های قدیمیست.
جزیره همچنین خیلی از حفاظ های تمدنی را حذف می کند عنوان های اجتماعی هنگامی که غذا، مهمات و دوستان قابل اعتماد کم پیدا می شود ارزششو از دست می دهد. شخصیت ها تحت شرایطی که قانون دور است و نتایج تصمیم ها انی است سنجیده می شوند.
با اینحال استیونسون اعتقاد ندارد که تمدن کلا از بین رفته است. گروه های رقیب سعی می کنند نظم را از طریق رهبری، قوانین، توافق و نماد ها درست کنند. حتی دزدان دریایی نیازمند سازمان دهی هستند. نزاع مرکزی در نتیجه تمدن در مقابل آشوب نیست بلکه شکل های رقیب نظم هستند که برای کنترل یک فضای یکسان رقابت می کنند.
خشونت بدون تصویرپردازی قهرمانانه
رمان پر از تعلیق است اما خشونتش به ندرت تمیز است. آدم ها می ترسند، نقشه ها شکست می خورند، شجاعت فیزیکی به معنای تضمین بقا نیستو ضعف های ظاهری نیز معنای بیچارگی نیست.
استیونسون متوجه شد که ماجراجویی واقعی تر می شود وقتی خطر عواقب داشته باشد. شاید داستان برای خوانندگان جوان نوشته شده باشد اما یک جهان ایمن که در آن هر شخصیت مهمی امن است نساخته است.
در همین زمان، کتاب بر روی رنج نیز به مانند توضیحات یک کتاب ترسناک مدرن نیز نمی ماند. خوشنتش سریع و از نظر رواییی کنترل شدست. این تعادل به رمان اجازه قابل دسدترس بودن را می دهد در حالی که فضای خالص خطر را حفظ کرده است.
رویارویی جیم با مرگ بخشی از آموزشش است اما استیونسون هیچوقت این آموزش را شکوهمند نشان نمی دهد. ماجراجویی خاطراتی باقی می گذارد که نمی توان به طلا تبدیل کرد.
معرفی رمان: ابله نوشته داستایوفسکی
شاهکاری در سرعت، روایت و تعلیق
نثر استیونسون بی پیرایه و روان است اما هرگز ساده انگارانه نیست. او به اشیا و صحنه ها حضوری ملموس و زنده می بخشد صدایی در بیرون یک مسافر خانه، دستی که به سوی صندوقچه دریایی دراز می شود، حرکت یک کشتی، شکل یک تپه یا سکوتی که پیش از آغاز حمله حکم فرماست.
روایت اول شخص داستان صمیمیت را ایجاد و عدم قطعیت را حفظ می کند. جیم فقط در هنگامی که خود شاهد و متوجه شده است میتواند گزارش دهد و از انجایی که دانشش ناقص است خواننده باید از طریق حالت ها، حرف های شنیده شده و تغییر رفتار های ناگهانی اطرافش اتفاقات را تفسیر کند.
استیونسون همچنین یک استفاده استثنایی از صدا، موسیقی، قدم پا، موج ها، شلیک تفنگ و سکوت برای اعلام حضور خطر قبل از معلوم شدنش می کند. رمان اغلب خواننده را دعوت به شنیدن خطر می کند.
فصل های کتاب معمولا با یک کشف، تصمیم یا تغییر قدرت تمام می شود این ریتم انعکاس دهنده چاپ سریالی آن در مجله بوده است اما به ندرت حس مصنوعی بودن می دهد هر قسمت فهم خواننده نسبت به موقعیت را تغییر می دهد.
سایه سلطنتی پشت ماجراجویی
نمی توان جزیره گنج را در دنیای امروز خواند بدون تصور سلطنتی دور آن را نادیده گرفت. این سفر اکتشافی با مردان انگلیسی که جزیره دور افتاده را به عنوان فضایی در دسترس برای ورود، نقشه برداری و تاراج می بیند. فرض اساسی درباره گنج این است که هر کسی که زودتر به آن برسد صاحبش است.
اما استیونسون این تصور امپراتوری را تو خالی نشان می دهد. جزیره هیچ جمع بومی مختص جزیره رشد نداده است و خود سفر هیچ دستاورد تمدنی به وجود نمی آورد. هدف ان استخراج است. مهمانان نزاع های قدیمی اروپایی را با خود اورده و جزیره با به مکانی برای حرص و خشونت تبدیل می کنند.
جوینگان حزیره را به عنوان مکانی برای موفقیت می دیدند اما رمان مکررا آن را مکانی آلوده شده توسط هوس های بیگانگان نشان می دهد.
جهنم تولید: پرتگاه اثر جیمز کامرون
نتیجه گیری، جزیره گنج بیش از کتاب نوجوانان
زبان کتاب متعلق به قرن نوزدهم است اما روایت به ندرت حس دوری می دهد فصل هایش با سرعت حرکت می کنند موقعیت هایش سریعا دیداری می شوند و نزاع مرکزی فیلم روانشناختی و قابل شناساییست.
مهم تر از همه استیونسون از تقسیم شخصیت ها به قهرمانان و ضد قهرمانان خودداری می کند. قابل احترام بودن به معنای خرد نیست مجرم بودن به معنای نبود هوشمندی و علاقه نیست و رشد اخلاقی جیم وابسته به شناخت این تضاد ها بدون از دست دادن توان عمل کردن است.
رمان همچنین قدرت احساسی نقشه ها را می فهمد یک نقشه هم دانش است هم دعوت، و دنیای ناشناخته را به خطوط و اسم ها تقلیل داده و آن را دسترس پذیر می کند. هر خواننده ای که به این نقشه خیالی نگاه کند تبدیل به عضوی از این سفر اکتشافی می شود.
جزیره گنج لایق جایگاه خود به عنوان یک رمان کلاسیک است نه بخاطر اینکه چند تا کلیشه دزدان دریایی را پایه گذاری کرده است بلکه بخاطر اینکه تصویر واقعی آن همچنان طی قرن های متمادی تقلید زنده مانده است.
این رمان یک ماجراجویی هیجان انگیز دریاییست یک تخیلی زنده تاریخی و مطالعه اخلاقیات مبهم انسانی. جیم هاوکینز به خواننده مسیر احساسی طول قصه را می دهد در حالی که لانگ جان سیلور از ساده شدن این مسیر خودداری می کند. جزیره وعده آزادی داده اما عقده ها را نمایان می کند گنج وعده تغییر می دهد اما شخصیت را هویدا می کند.
جزیره گنج همچنان یک انتخاب ایده آل برای خوانندگان علاقمند به ادبیات کلاسیک، داستان های دریایی، تاریخ دزدی دریایی و داستان های مربوط به بلوغ است. استیونسون با یک مضمون ساده شروع می کند نقشه ای که به گنج مدفون ختم می شود و آن را به سفری در ترس، وفاداری، فریب و میل تبدیل می کند. گنج شاید باعث حرکت کشتی شود اما کشف واقعی انسان هایی هستند که خوانندنشان سخت تر از هر نقشه ایست.