بعضی از رمان های تاریخی با پادشاهان، جنگ ها و سخنرانی سیاسی شروع می شود اما دزیره با دختر جوانی از مارسی که نمی داند زندگی خصوصی اش بخشی از تاریخ اروپا خواهد شد آغاز می شود.
داستان عاشقانه مخفی در تاریخ اروپا
نوشته نویسنده اتریشی آن ماری سلینکو، دزیره داستان برناردین یوژنی دزیره کلاری دختر یک تاجر ابریشم را تعریف می کند. او با یک افسر متعلق به جزیره کورسیکا به اسم ناپلئون بناپارت ملاقات می کند و بعد از نامزدی او را به ژوفین دو بوهارنه می بازد و سپس با ژنرال ژان باپتیست برنادوت ازدواج می کند. این ازدواح دوم او را به سرنوشت غیرمنتظره ای می برد و او را در نهایت تبدیل به ملکه سوئد و نروژ می کند.
بخش شگفت انگیز اینه که چارچوب این داستان واقعیت دارد. دزیره کلاری در سال 1795 با ناپلئون نامزد و با برنادوت در سال 1798 ازدواج کرد و بعد از اینکه همسرش با عنوان چارلز چهاردهم در سال 1818 روی تخت سلطنت سوئد نشست به ملکه آن کشور تبدیل شد.. خانواده آن ها سلسله برنادوت را تاسیس کردند که بیش از دو قرن بر سوئد حکمرانی کردند.
دختر تاجری که وارد انقلاب شد
داستان در یکی از بی ثبات ترین دوران فرانسه شروع می شود. پادشاهی سقوط کرده است و انقلاب فرانسه نظم قدیمی اجتماعی را از بین برده است و ترس سیاسی حکومت روبسپیر به شهر ها و خانواده ها کشیده شده است. مارسی از قصر های پادشاهی پاریس دور است اما با اینحال آشوب به خانواده کلاری رسیده است.
دزیره به قشر متوسط تعلق دارد و متعلق به طبقه آریستوکراسی نیست. قبل از انقلاب، دختر تاجر در تصورش هم نمی دید که خود را به امپراتور ها و پادشاهان متصل ببیند. بعد از 1789 خیلی از مرز های قدیمی ضعیف شدند که اجازه داد افراد با استعداد ، خشن و خوش شانس با سرعت پیشرفت کنند.
ناپلئون و برنادوت محصول این دنیای جدید هستند. ناپلئون از یک افسر ارتش به امپراتور تبدیل می شود. برنادوت از ایک سرباز معمولی به مارشال فرانسه تبدیل و سپس پارلمان سوئد او را به عنوان وارث تاج و تخت پادشاه چارلز سیزدهم انتخاب می کند.
مسیر دزیره بیش از یک سری اتفاقات رمانتیک است. بلکه نمایش دهنده دورانی از اروپاست که در آن نقشه های سیاسی، طبقات اجتماعی، و خانواده های حاکم به طور خشنی تغییر شکل می دادند.
پیشنهاد مطالعه: تکامل شخصیت شرلوک هولمز در طول تاریخ
تاریخ به مثابه دفترچه خاطرات روزانه
سلینکو داستان را از طریق دفترچه خاطرات دزیره می گوید بجای مشاهده دوره ناپلئونی از میدان های جنگی دور، خوانندگان از طریق نامه ها، نهار، شایعات، ازدواج، نزاع خانوادگی و لحظات تحیر احساسی با وی مواجه می شوند.
این دفترچه خاطرات افراد معروف تاریخی را به طور شگفت انگیزی معمولی نشان می دهد. ناپلئون به عنوان یک مجسمه مرمر یا نابغع نظامی شکست ناپذیر معرفی نمی شود. بلکه در ابتدا به عنوان یک فرد فقیر و خشن با جاه طلبی بزرگ و پول کم معرفی می شود.
ژوزفین زوزف بوناپارت، ژولی کلاری و برنادوت قبل از اینکه به عنوان نام هایی در کتاب تاریخی وارد داستان شوند به عنوان افرادی مرتبط بهم در جهان اجتماعی به داستان ورود می کنند.خواننده متوجه خوردن آن ها، بحث کردن، عاشق شدن، تغییر وفاداری و نگرانی درباره آینده اشان می شود.
دزیره متناوبا به اتفاقات مهم نزدیک است بدون اینکه بتواند آن ها را کنترل کند. این موقعیت به رمان دید غیر معمولش را می دهد. تاریخ جول او شکل می گیرد اما دزیره آن را از طریق عشق، ناامیدی، وفاداری، مادری و جستجوی مکانی برای تعلق داشتن تجربه می کند.
مطالعه بیشتر: آپولون خدای موسیقی و پیشگویی
کتابی پرفروش با تقدیمی تاریک
دزیره در سال 1951 در آلمان منتشر شد و در سال 1953 به انگلیسی ترجمه شد. این کتاب معروف ترین اثر سلینکو شد و به چندین زبان مختلف ترجمه گشت و الهام بخش فیلم هالیوودی 1954 با بازی ژان سیمونز در نقش دزیزه و مارلون براندو در نقش ناپلئون بود.
این کتاب آخرین رمان سلینکو بود که زمینه شخصی اش به مراتب تاریکتر از سطوح رمانتیک داستانش است.
سلینکو که در وین به دنیا آمده بود به همراه همسر دانمارکی اش از آزار و تعقیب نازی ها گریخت و ابتدا در دانمارک و سپس در سوئد اقامت گزید. خواهر وی لیزلوت با نازی ها کشته شد و سلینکو کتاب دزیره را به او اهدا کرد.
این تقدیم فضای احساسی کتاب را تغییر داد در زیر قصر ها، لباس ها، جشن های پادشاهی و روابط عاشقانه داستانی نوشته شده توسط یک زن است که مناظره پر سقوط اروپا به دیکتاتوری و جنگ بوده است.
سلینکو درباره دوره زودتری از انقلاب نوشته است امپراتوری، جابجایی و هویت نامعلوم ملی در حالی که حافظه یک مصیبت اروپایی را با خود حمل کرده است.
از نگاه متفکران: جملات ساموئل بکت درباره وجود
ناپلئون دیده شده از گوشه اتاق
خیلی از کتاب ها درباره ناپلئون بیشتر بر نقشه های جنگی، قدرت سیاسی و روانشناسی ماجراجویی متمرکز شده است اما دزیره مسیر دیگری را رفته است ناپلئون با وجود اینکه شخصیت مرکزی کتاب است اما به سختی کل داستان را کنترل می کند.
از طریق روایت دزیره، بزرگی و خودخواهی با همدیگر در او وجود دارد او هم زیباست هم آسیب پذیر، محاسبه گر و پر شور و شوق و البته سرد نسبت به دیگران. دزیره به طور خاص به هزینه انسانی جاه طلبی می پردازد.
ازدواج تبدیل به اتحاد سیاسی می شود آشنایان حاکم می شوند دوستان تبدیل به رقیب و وعده های شخصی هنگامی که با تفکر ناپلئون از سرنوشت نزاع پیدا می کنند ارزش خود را به آرامی از دست می دهد.
با اینحال سلینکو، ناپلئون را تبدیل به یک آدم بد ساده نمی کند. او همچنان جذب کننده است چرا که دزیره هنوز آن افسر جوان گمنامی را که روزی بود را به یاد دارد. خاطارت او تصویری از ناپلئون را حفظ می کند که تشریفات امپراتوری، پیروزی های نظامی و اسطوره سازی های سیاسی هرپز نمی توانند آن را به طور کامل از میان ببرند.
مطالعه بیشتر: اسطوره چیست؟
دزیره چیزی بیش از رمان عاشقانه
ساده است که دزیره را به عنوان یک رمان عاشقانه درباره یک نامزدی در نظر بگیریم و جنبه مهم دیگر آن یعنی سازگاری را درنظر نگیریم.
دزیره باید مکررا به جامعه انقلابی ای وارد شود که برای آن ساخته نشده است. دادگاه نظامی ناپلئون، زندگی ارتشی و رسم و رسوم سنتی پادشاهی سوئد شرایطیست که دزیره باید خود را با آن تطبیق بدهد.
داستان او درباره زنی نیست که بدنبال قدرت است در خیلی جهات او زندگی معمولی و راحت را ترجیح می دهد تاریخ به او القاب و مسئولیت هایی می دهد که وی هیچوقت درخواستش را نداشته است.
ناپلئون و برنادوت از روی قصد به سمت قدرت می روند و دزیره به سوی آن حمل می شود. این تضاد هم شوخ طبعی و غم را همزان ایجاد می کند او می تواند ساده، لجوج، احساسی و خسته به نظر برسد اما این ویژگی ها قصه را انسانی نگه میدارد. بزرگترین اتفاقات عصر ناپلئونی مکررا توسط سوال های شخصی مورد پرسش و انتقاد قرار می گیرد.
به چه کسی می توان اعتماد کرد، خانه کجاست، آیا علاقه می تواند در جاه طلبی دوام پیدا کند و اینکه چه می شود وقتی صورت عمومی یک شخص بزرگتر از هویت شخصی او شود. این سوال هاییست که سلینکو می پرسد و سعی میکند به آن جواب بدهد.
معرفی کارگردان دوران آلمان نازی: لنی ریفنشتال و پابست
تخیل به جای زندگینامه
خوانندگان باید بدانند که دزیره یک رمان است و ثبت وقایع تاریخی نیست. سلینکو از افراد واقعی و اتفاقات مهم تاریخی استفاده کرده اما دیالوگ ها، احساسات ، صحنه های خصوصی و ارتباطات شخصی را اختراع کرده است.
دفتر خاطرات دزیره تخیلیست و رابطه او با ناپلئون طولانی تر و عاشقانه تر از انچه که در واقعیت بوده است نشان داده شده است. این آزادی به رمان گرما و حرکت بخشیده است اما در عین حال تاریخ را ساده سازی کرده چرا که منازعات سیاسی تبدیل به مسائل شخصی شده است در حالی که به سختی بتوان تمام اعمال شخصیت های معروف تاریخی را فقط در مسائل احساسی خلاصه کرد.
خوانندگانی که بدنبال یک زندگینامه دقیق از دزیره کلاری یا مطالعه نظامی ناپلئون باشند به کتاب های دیگری نیاز دارند. سلینکو بیشتر به حقایق احساسی علاقه دارد تا دقت تاریخی.
با اینحال این رویه تخیلی دلیل ماندگاری رمان نیز وبده است سلینکو فقط به چیزی که اتفاق افتاده است علاقمند نیست بلکه می پرسد چه میشود اگر صورت های آشنا تبدیل به پادشاه، ژنرال امپراتور و اسطوه شوند.
ترجمه دزیره در ایران
دزیره یکی از معروف ترین و محبوب ترین رمان های تاریخی عاشقانه در ایران است که توسط مترجمان بسیاری مثل ایرج پزشکزاد، مهدی علوی، همایون پاکروان، پرویز شهدی و دیگران ترجمه شده است برای خرید ترجمه های مختلف دزیره می توانید به سایت ایران کتاب مراجعه کنید
جهنم تولید: پرتگاه اثر جیمز کامرون
چرا دزیره ارزش خواندن دارد؟
دزیره یک مدخل خوب برای خوانندگانییست که علاقه به رمان های تاریخی دارند. زبانش قابل فهمیدن است تضاد های احساسیش واضح است و شخصیت های زیادش به آرامی جهان پیچیده انقلاب فرانسه و اروپای ناپلئونی را روشن می کند.
رمان طولانیست اما به ندرت تبدیل به سخنرانی تاریخی می شود. بزرگترین دستاورد کتاب در این است که فاصله بین خواننده معمولی و وقایع مهم تاریخی را کاهش می دهد.
امپراتوری ناپلئون، بالا امدن برنادوت و تغییر اروپا از اتاق هایی پر از صحبت های خانوادگی، ناامیدی های عاشقانه، عدم قطعیت های شخصی و اجتماع های نا آرام اجتماعی به وجود می آید.
در درونش، دزیره داستانی درباره زنیست که میتوانست تبدیل به معشوقه اصلی ناپلئون بشود اما به جایش یک سلسله پادشاهی دیگر را تاسیس کرد. سلینکو این زندگی نامعمول را تبدیل به پلی خواندنی بین رمان عاشقانه و تاریخ می کند. نتیجه یک زندگینامه کامل نیست اما یک داستان تاریخی یادماندنی، صمیمی و امکانات عجیب عصریست که در آن دختر تاجر ابریشم تبدیل به ملکه می شود.