قانون یک سوم اولین قانون ترکیب بندیست که فیلمسازان و عکاسان با آن آشنا می شوند. این قانون در عین سادگی، می تواند در صحنه های مختلف عکس های ماندگاری برای شما خلق کند که تقریبا با هر دوربینی میتوان این قانون را به راحتی رعایت کرد. با اینحال قانون یک سوم یکی از راحت ترین قانون ها برای سو استفادست.
قرار دادن همه چهره ها در یک نقطه تقاطع، هر افق در یک خط افق، و هر سوژه کمی خارج از مرکز می تواند باعث پیش بینی پذیر شدن عکس های شما بشود. قاعده این است که همه عکس های شما نباید از یک چهارچوب راهنما استفاده کند بلکه باید از خطوط راهنما برای کنترل توجه، تعادل، وزن بصری و ایجاد فضا درون قاب استفاده کنید.
وقتی که متوجه تکنیک بشوید می توانید از دوربین گوشی، میرورلس، dslr، دوربین های فیلمبرداری، و دوربین های اکشن نیز برای این ترکیب بندی استفاده کنید.
قانون یک سوم در عکاسی چیست؟
تصور کنید که قابتون را با دو خط افقی و دو خط عمودی تقسیم کرده باشید که این خطوط نه مستطیل یک سان و چهار نقطه تقاطع درون قاب شما ایجاد کرده باشند.
ایده اصلی این قانون این است که تمام عناصر مهم را نزدیک اون خطوط یا تقاطع آن ها قرار بدید و از مرکز قرار دادن سوژه خودداری کنید.
در عکاسی پرتره می تواند سوژه را در سمت چپ قاب نزدیک خط عمودی بذارید در افق منظره می توانید آن را روی خط پایینی قرار بدید. در عکاسی محصول می توانید اجناس خود را در یک سوم چپ قاب چیده و از بقیه برای فضا سازی یا قرار دادن متن استفاده کنید.
بیشتر دوربین ها و تلفن ها می توانند خطوط راهنمای روی صفحه نمایش نشان بدهند که معمولا با اسم Grid , Composition Grid, Guide Lines, 3*3 Grid در اپشن های دوربین یا گوشی شما پیدا می شود.

خطوط راهنمای شما هستند و هدف اصلیتان نیستند. نیاز نیست سوژه شما دقیقا در نقطه تقاطع بشیند چند سانتی متر در هر طرف می تواند ترکیب بندی قوی تری خلق کند.
چرا این تکنیک عمل می کند
یک سوژه در مرکز قاب ایجاد تعادل، تقارن یا مقابله می کند تکان دادن سوژه از مرکز به طرفین ایجاد تنش تصویری و به بیننده جایی برای نگاه کردن به درون قاب می دهد. این تکنیک به شما کمک می کند که درباره سه چیز فکر کنید.
موقعیت سوژه و اینکه کجا را اول باید بیننده نگاه کند.
تعادل تصویری و اینکه چه چیزی سوژه اصلی را در دو طرف مخالف متعادل می کند.
فضای منفی و اینکه بدانید که سوژه به چه فضایی برای نگاه کردن، حرکت یا تنفس نیاز دارد.
یک ترکیب بندی موفق با قرار دادن سوژه روی خط اتفاق نمی افتد بلکه با فهمیدن رابطه بین تمام عناصر دیداری درست می شود.
قانون یک سوم در گوشی تلفن همراه
تنظیمات دوربین گوشیتان را باز کرده و گرید 3*3 را فعال کنید. این یکی از سریعترین راههاییست که می توانید عکاسی موبایل خود را بهبود ببخشید چرا که در حین ترکیب بندی خطوط روی صفحه نمیاش باقی می مانند تا به شما برای ترکیب بندی بهتر کمک کنند.

برای عکاسی پرتره، نزدیک ترین چشم سوژه را نزدیک تقاطع بالایی قرار بدید. فضای بیشتری در جلوی خیرگی سوژه قرار بدید تا پشت آن به این معنا که اگر کسی به سمت راست تصور نگاه می کند آن را بیشتر به سمت چپ قاب نزدیک کنید.
در عکاسی خیابانی، از خطوط عمودی برای مرتب کردن معماری، انسان ها، نشانه ها و سایه ها استفاده کنید. منتظر باشید تا شخص وارد یک سوم ترکیب بندی شما بشود و سپس عکس خود را بگیرید.
در هنگام عکاسی غذا از بالا، این فرض را نکنید که ظرف غذای شما باید در وسط تصویر بنشیند. آن را نزدیک یک نقطه تقاطع بذارید و از چنگال، مخلفات، سایه یا هرچیزی دیگری برای متعادل کردن فضای خالی استفاده کنید.
خطوط راهنمای گوشی تلفن همراه شما برای صاف نگهداشتن خطوط افقی بسیار کاربرد دارد. یک غروب خورشید زیبا بخشی از عصر خود را از دست می دهد وقتی دریا حس پایین یا بالا آمدن در قاب را دارد.
پیشنهاد مطالعه: رفلکتور چیست؟
استفاده از خطوط راهنما در دوربین های میرورلس و با آینه
بیشتر دوربین های dslr و بدون آینه خطوط راهنما را در صفحه مانیتور یا ویوفایندر الکترونیکی فراهم می کنند و شما حتی می توانید با ویوفایندر های اکسترنال مثل زاکوتو نیز به این خطوط دست پیدا کنید.
قبل از گرفتن عکس، مهم ترین عنصر تصویری را بشناسید ممکنه چشم باشد یا ساختمان، درخت یا وسیله یا تکه ای از نور، آن عنصر اول جایابی کند و سپس باقی عناصر را درون قابتان بچینید.
از خودتان بپرسید چه چیزی در فضای باقی مانده قرار دارد. فضای خالی می تواند کمک کننده باشد اما شلوغی تصادفی اینطور نیست. بدنتان را تکان بدهید فاصله کانونی لنز را تغییر داده ، دوربین را پایین اورده یا منتظر بمانید که اجسام اضافی از پس زمینه خارج شوند.
در دوربین های با قابلیت تغییر لنز، انتخاب لنز می تواند حس ترکیب بندی شما را تغییر دهد. یک لنز واید به محیط اطراف اهمیت بیشتری می دهد در حالی که لنز تله فوتو فضا را فشرده و اجسام دور را تبدیل به عناصر متعادل کننده قوی تبدیل می کند.
فقط سوژه را خارج از مرکز قرار ندید و شاتر رو فشار بدید از لنز خود و موقعیت مکانی سوژه برای طراحی محیط اطراف استفاده کنید.
پرتره های بهتر بدون تکرار ترکیب بندی
روند پرتره کلاسیک اینه که چشم سوژه را نزدیک خط افقی بالایی قرار بدیم که این یک هدروم مناسب در بالای سر سوژه ایجاد و به صورت یک موقعیت طبیعی داخل قاب می دهد.
اما استفاده تکراری از این روش یک حس و حال یکسان به تمام پرتره ها می دهد.

برای نمای نزدیک، یک چشم را نزدیک نقطه تقاطع خطوط قرار داده و اجازه بدید باقی چهره بیشتر عکس را پر کند. برای عکس محیطی سوژه را در خط عمومی قرار داده و اجازه بدید محل کار، منظره یا معماری بقیه فضا را پر کند.
برای پرتره های تمام بدن، نیاز به ایستادن مستقیم روی خطوط نیست. سر، دست، لباس یا سایه می توانند نقاط دیداری مهمی ایجاد کنند.
همچنین به جهت نور نیز دقت کنید. چهره ای در سمت چپ ممکنه قوی تر به نظر بیاد اگر منبع نور در سمت راست قرار داشته باشه. ترکیب بندی و نورپردازی باید مکمل همدیگر باشند.
پیشنهاد مطالعه: چرا آسمان در روز آبی و در غروب قرمز است؟ توضیح پراکندگی رایلی
منظره، انتخاب افق درست
عکاسان منظره معمولا می شنوند که افق باید در بالا یا پایین خط یک سوم قرار بگیرد. سوال واقعی این است که کدوم بخش منظره توجه بیشتری نیاز دارد.
وقتی آسمان شامل ابرهای دراماتیک، رنگ های نامعمول، رعد و برق یا پرتو های قوی نور است افق را در پایینتر قرار داده و به آسمان فضای بیشتری بدهید.
اپر پیش زمینه شامل سنگ، گل، انعکاس، جاده، موج یا زمین بافتارمند است افق را بالاتر قرار بدید.

اگر هر دو طرف افق جذاب هستند آن را به یک قسمت مساوی تقسیم نکنید. تصمیم بگیرید وزن تصویری کدام یک بیشتر است و به آن فضای بیشتری بدهید.
شما می توانید درخت، قله کوه، خانه، ثایق یا شخص را نزدیک یک خط افقی قرار بدید که این یک لنگر تصویری خوب را ایجاد می کند
عکاسی غذا و محصول
با قاعده یک سوم می توان عکس های تبلیغاتی زیبایی گرفت آن دو سوم خالی عکس به اندازه یک سوم محصول اهمیت دارد.
محصول را در یک سوم قرار بدید و در بخش دیگر که نیازمند تیتر، قیمت، لوگو و کپشن شبکه های اجتماعیست را خالی بذارید حتی اگر نیاز به قرار دادن چیزی در سمت مخالف نباشه فضای منفی میتواند به عکس شکل تمیز تر و بهتری بدهد.

برای محصولات کوچک یک ویژگی را با تقاطع همراستا کنید. صورت ساعت، لنز دوربین، برچسب بطری یا سطح تزئین شده یک دسر.
جسم مکمل نباید با جنس اصلی رقابت کند از آن ها برای ایجاد خطوط قطری، روابط رنگی یا عمق درون قاب استفاده کنید.
عکاسی حرکت، ورزش، ماشین و اجسام متحرک
قاعده یک سوم در عکاسی را نیز می توانید در اجسام متحرک استفاده کنید. اجسام متحرک نیازمند فضا در مقابلشان هستند.
دوچرخه سواری که به سمت راست می رود اگر در لبه راست تصویر قرار بگیرد حس بسته بودن و دام افتاده شدن به عکس می دهد. اما اگر طبق قاعده یک سوم دوچرخه سوار را در سمت چپ قرار بدید فضای خالی حس جهت و حرکت آینده را به عکس می دهد.
همین اصل برای حیواناتی که در حالی دویدن هستند، ماشین ها، قایق ها، هواپیما، رقاصان و افرادی که در خیابان قدم می زنند نیز صادق است.
با اکشن سریع، از فوکوس اتوماتیک و عکاسی پی در پی استفاده کنید. قبل از رسیدن سوژه به نقطه مورد نظر او را ترک کرده و فوکوس کرده باشید و در حال عبور از نقطه ترکیب بندی چندین عکس پی در پی از او بگیرید.
برای عکاسی وسیله نقلیه از زاویه پایین استفاده کنید ماشین را در خطوط پایین قرار داده و اجازه بدید جاده، غبار، معماری یا منظره در مسیر سفر گسترش پیدا کنند.
ویدئو، یوتیوب، مصاحبه و ریلز اینستاگرام
بیشترین استفاده از قاعده یک سوم در ویدئو های مصاحبه است سوژه را در نزدیکی یکی از خطوط عمودی قرار داده و چشم را نزدیک نقطه تقاطع بالایی قرار بدید و از فضای خالی برای جهت دهی به نگاه سوژه استفاده کنید.
برای فیلمبرداری مصاحبه با دو دوربین، از ترکیب بندی یک سوم با دو دوربین خودداری کند. میتوانید در واید شات سوژه را به سمت مرکز یا دور تر از خط یک سوم قرار بدید و در کلوزاپ سوژه را با استفاده از یک سوم ترکیب بندی کنید.
برای ویدئو های افقی یوتیوب، بخش خالی می تواند فضای خوبی برای گرافیک، نوشتن و قرار دادن عکس مورد استفاده قرار بگیرد. برای ویدئو های عمودی اینستاگرام و تیک تاک به محل قرار گیری عناصر رابط کاربری توجه داشته باشید. زیرنویس ها، نام کاربری، دکمه ها و آیکون ها ممکن است بخش پایینی یا سمت راست تصویر را بپوشانند.
چهره افراد و محصولات مهم را در قسمت هایی از کادر قرار دهید که توسط رابط کاربری پلتفرم پوشانده نمی شوند.
همچنین استفاده از خطور راهنما برای صاف نگهداشتن خطوط عمودی در هنگام فیلمبرداری از ساختمان ها، فضاهای داخلی و ویدئو های گفت و گو محور بسیار مفید است.
خودداری از گرفتن عکس های بد با قاعده یک سوم
خطوط راهنما اگر جای مشاهده شما را بگیرند حس حوصله سر بر به عکس می دهند. مشاهده شما و وزن تصویری عناصر مهمترین چیز در ترکیب بندی هستند. صرف اینکه نقاط تقاطع وجود دارد سوژه را در نقاط تقاطع قرار ندید. به خطوط راهنما، انعکاس ها، لایه ها، سایه ها، تضاد رنگی، حالت های صورت و رابطه بین پیش زمینه و پس زمینه دقت کنید.

همچنین می توانید چندین ایده ترکیب بندی را با هم مخلوط کنید یک شخص ممکن است در سمت چپ بایستد در حالیکه جاده از سما راستِ پایین به سمت او می اید. چهره ای ممکن است نزدیک تقاطع نقاط یک سوم باشد در حالی که آینه تقارنی در جای دیگر ایجاد می کند. یک محصول ممکن است یک طرف را بگیرد در حالی که سایه قطری به فضای منفی رفته است.
مهمتر از همه چیز فاصله و اندازه ارتفاع دوربین را تغییر بدید. خیلی از عکس های ضعیف بخاطر خطوط راهنمای اشتباه ایجاد نشدند بلکه بخاطر این بدست آمدند که عکاس اولین موقعیت مکانی را به عنوان بهترین موقعیت تشخیص داده است.
نزدیکتر برید به اطراف برید زانو بزنید دوربین را بالا ببرید پس زمینه را تغییر بدید و منتظر نور بهتر بشید.
نیاز نیست همیشه قاعده یک سوم را رعایت کنید بعضی اوقات سوژه در مرکز زیبایی بیشتری دارد. ساختمان های متقارن، پرتره های مستقیم، انعکاس، تونل، جاده و اجسام دایره و صحنه های مینیمال از مرکز قرار دادن سوژه نفع زیادی می برند. یک چهره مرکز قرار داده می تواند حس خشن بودن و مواجهه بدهد و یک ساختمان مرکز قرار داده می تواند به نظم و مقیاس اشاره داشته باشد.
شکستن قاعده به معنای عدم توجه به ترکیب بندی نیست. بلکه به معنای انتخاب ساختار دیگریست که ایده عکاس را بهتر منتقل می کند.
برای یادگیری نکاتی درباره عکاسی در شب و عکاسی تولد به این دو نوشته مراجعه کنید
نتیجه گیری
قبل از فشار دادن شاتر، سوژه اصلی را انتخاب کنید و تصمیم بگیرید آیا سوژه ای نیاز به فضا، نگاه، پس زمینه یا نوشته دارد یا نه. آن را نزدیک یک خط مستقیم قرار بدید و باقی قاب را مورد مطالعه قرار بدید.
گوشه ها را چک کنید به افق توجه کنید پس زمینه را ببینید متوجه بشید که تاریک ترین و روشن ترین بخش تصویرتان کجاست و در آخر بپرسید که آیا ترکیب بندی متقارن، قطری یا مرکز گرا ممکن است برای شما بهتر کار کند.
قاعده یک سوم ارزشمند است چرا که به قاب بندی شما جهت میدهد می توانید به سرعت از آن استفاده و عکس های حرفه ای بگیرید اما مهمتر از یک سوم فهمیدن تعادل در ترکیب بندیست وقتی متوجه وزن المان های تصویری بشید استفاده از خطوط راهنما تبدیل به نقطه شروع می شوند به جای اینکه دست و پای شما را برای نتیجه نهایی ببندند.
