دوربین شکاری یا دو چشمی از اون وسایل اپتیکیست که علاقه مندان زیادی داره و ممکنه با وجود هزینه زیاد چندان ازش لذت نبرید چرا که برای خرید و نگهداری دوربین شکاری نیازمند یک سری اطلاعات هستید که بدونید کدام مدل براتون مناسبه.

تحمل شما در مقابل لرزش تصویر، عینکی بودن یا نبودن شما و حتی دست و چشمان شما برای انتخاب دوربین دوچشمی تعیین کنندست.

در این نوشته همه چیز رو درباره دوربین های شکاری بهتون آموزش میدم که چجوری بهترین دوربین دوچشمی رو انتخاب کنید مشخصات را چجوری بخونید و در صورت قصد خرید دست دوم با چه تست هایی از سلامت آن مطمئن شوید. همچنین نکاتی را درباره نگهداری دوربین شکاری بهتون آموزش میدم.

دوربین شکاری چجوری کار میکنه؟

دوربین شکاری در ابتدایی ترین تعریف،  نور را از نقاط دور را توسط دو تا چشمی جمع آوری کرده آن ها را از منشور عبور داده و یک تصویر بزرگ شده بر چشمان شما می اندازد. دلیل اینکه دیدن توسط دوربین دوچشمی به مراتب از تک چشمی راحت تره اینه که مغز شما طوری ساختار یافته که اطلاعات نوری را از دو سمت تحلیل و بر اساس آن عمق را بسنجه. وقتی یک دوربین دوچشمی به خوبی ساخته شده باشه شما با تصویری مواجه میشید که دارای ثبات و عمقه و باعث اذیت چشم نمیشه.

اگر در حین دیدن با دوربین شکاری دچار خستگی چشم بشید به این معناست که دوربین دوچشمی شما به خوبی ساخته نشده و یا المان های درونی آن به طور متناسب با هم قرار نگرفتند که نتیجه آن کاهش اطلاعات تصویریست.

برای چه کاری باید دوربین شکاری بخریم؟

قبل از اینکه درباره اعداد روی دوربین شکاری توضیح بدم باید در ابتدا برای خودتون تعیین کنید که چرا میخواید دوربین دوچشمی رو بخرید. چرا که برای هر شرایطی یک نوع دوربین مناسب است.

برای دیدن پرندگان و حیات وحش معمولا باید دوربین سریع و راحت رو انتخاب کرد. چرا که باید بتونید سریع بین ُوزه ها فوکوس انجام بدید و البته دوربینتون چشمی های نسبتا بزرگی باید داشته باشه که در روشنایی صبح زود هم به راحتی مورد استفاده قرار بگیره و از طرفی به میدان دید زیادی نیاز دارید که هم بتونید پرنده ها را با ببینید و هم بعد از یک ربع استفاده دچار خستگی چشم نشید.

برای مسافرت و دیدن شهر دوربین های کم وزن و جمع و جور بهتر هستند. یک دوربین شکاری که بتونید همیشه در کیفتون بذارید به مراتب کاربردی تر از دوربین شکاری گران و بزرگیست که همیشه در کمد خونتون خاک میخوره.

در نجوم و آسمان شب مهمترین چیز راحتی دیدن و توانایی تجمیع نوره. روشنایی، کنتراست و راحتی از میزان زوم مهمتره چرا که ستاره ها دوربین با اپتیک ضعیف رو مجازات میکنند.

برای استفاده در دریا مهمترین چیز ضد آب بودن دوربین شما و جنس بدنه آن است که در دستان شما نلغزد. بعد از تعیین اینکه برای چه چیزی دوربین شکاری  را میخواهید استفاده کنید میتونیم سراغ انتخاب بهترین نوع آن بریم.

اعداد روی دوربین شکاری

اگه با دوربین شکاری کار کرده باشید یا قصد خریدشو داشته باشید حتما با یک سری اعداد مواجه میشید مثل 42× 8  یا 42 × 10 یا 50×7. عدد اول میزان بزرگنمایی رو نشان میده و عدد دوم قطر لنز بیرونی یا لنز شیئی را به میلی متر نشان میده.

بزرگنمایی به ما میگه که اجسام چقدر به ما نزدیک تر میشن. یک دوربین شکاری با بزرگنمایی 8، اجسام را هشت برابر نزدیک تر به چشم ما میکند. بزرگنمایی بیشتر اطلاعات بیشتری در مسافت را مشخص میکنه اما لرزش دست را نیز بیشتر کرده میدان دید را کاهش داده و میتونه باعث سرگیجه یا خستگی چشم بشه.

قطر لنز شیئی مشخص میکنه که دوربین دوچشمی چقدر نور میتونه جمع کنه. هرچقدر قطر لنز شیئی بیشتر باشه عملکرد دوربین در جاهای کم نور بهتره. البته بخش منفی ماجرا اینه که قطر بزرگ باعث سنگین تر شدن دوربین و افزایش وزن میشه. خرید دوربین شکاری یعنی بتونید بین بزرگنمایی مورد نیازتون، لنز شیئی و توانایی خودتون در ثابت نگهداشتن تصویر تعادل برقرار کنید تا بتونید دوربین مناسب با شرایط مورد نیازتون رو تهیه کنید.

مردمک خروجی دوربین دوچشمی

یکی از موارد تخصصی تر دوربین های شکاری مردمک خروجی (Exit pupil) آنهاست.مردمک خروجی مشخص میکنه که عملکرد یک دوربین چگونه است. برای محاسبه مردک خروجی کافیست قطر لنز شیئی یا لنز بیرونی را بر بزرگنمایی ان تقسیم کنید. برای مثال دوربینی با بزرگنمایی و قطر شیئی 8×42 دارای مردمک خروجی 5.25 میلی متره. و دوربین شکاری با اعداد 10×42 دارای مردمک خروجی 4.2 هستش.

برای اینکه مردمک خروجی رو ببینید دوربین را در حدود سی سانتی خودتون نگهدارید و سپس از لنز چشمی به داخل آن نگاه کنید هرچقدر این مردمک بزرگتر باشه تصویر نهایی روشن تر و دید در غروب و شب بهتره و البته چشم رو هم کمتر خسته میکنه.

مردمک خروجی نشان دهنده سلامت دوربین نیز هست یک دوربین سالم مردمک خروجی کاملا گرد، مرکز و روشن و یکنواخت داره و هر دوچشمی شبیه به هم هستند اگر دایره ناقص یا هلالی باشه احتمالا منشور جابجا شده یا دوربین ضرخورده و اگر مردمک خروجی بیضی یا کج باشه دوربین شکاری دچار عدم هم محوری اپتیکی یا کولیمیشن (collimation)  شده. اگر یکی از دایره روشن و دیگری تیره باشه نشانه قارچ یا کثیفی داخلیه و اگر حاشیه ها تاریک باشن به معنای اینه که منشور سرجاش نیست.

سن در مردمک خروجی نیز موثر است. چشم های حوانتر در تاریکی مردمکشان بیشتر باز می شود در حالی که چشم های مسن تر معمولا به آن اندازه باز نمی شوند به همین دلیل است که بسیاری از افراد دوربین 8X42 را به طور عمومی راحت می دانند چرا که مردمک خروجی نسبتا بزرگ دارد بدون اینکه دوربین بیش از حد سنگین شود.

میدان دید دوربین شکاری

قبلا درباره میدان دید در لنز های عکاسی و فیلمبرداری صحبت کردم که چجوری لنز های مختلف زوایای مختلفی از تصویر را ثبت میکنند. در دوربین شکاری نیز این اصل برقراره اما به صورت ساده تری برای مخاطب عام مورد استفاده قرار میگیره.

میدان دید یعنی حجمی از فضا که بدون تکان دادن دوربین میتونید ببینید. میدان دید بزرگتر به شما کمک میکنه که پرندگان، و چیزهای در حال حرکت را سریعتر شناسایی کرده و آن ها را تعقیب کنید. میدان دید باریک به معنای اینه که شما حجم کمی از فضا را دارید میبینید که بخصوص برای وقتی که اجسام در حال حرکت هستند مناسب نیست.

هرچقدر بزرگنمایی دوربین بیشتر باشد میدان دید کمتر می شود در نتیجه دوربینی با بزرنگنمایی 10X میدان دید کمتری نسبت به دوربین شکاری با بزرگنمایی 8X  دارد. میدان دید یکی از بزرگترین عواملیست که باعث میشه شما از کار با دوربینتون لذت ببرید یا نه بخصوص اگر دوست دارید سوژه های متحرک را بررسی کنید.

فاصله راحتی چشم

فاصله راحتی چشم یا Eye Relief  به این معنیه که چشم شما قراره کجا بایسته تا تصویر درست شکل بگیره. تصویر دوربین شکاری دقیقا روی سطح عدسی چشمی ساخته نمیشه بلکه چند میلی متر عقب تر از آن تشکیل میشه.

اپر چشم دقیقا در همان فاصله طراحی شده قرار بگیره کل تصویر به صورت یک دایره کامل و روشن دیده میشه اما اگر چشم جلوتر یا عقب تر از این نقطه باشد لبه های تصویر تیر می شند یا بخشی از میدان دید قطع میشه.

وقتی عینک میزنید چشم به صورت طبیعی عقب تر از لنز چشمی قرار میگیره. در این حالت اگر راحتی چشم دوربین کم باشه چشم دیگر به نقطه درست تصویر نمیرسه که نتیجه این میشه به جای دیدن تصویر کامل، فقط یک دایره کوچک با حاشیه های سیاه دیده میشه. به همین دلیل راحتی چشم برای افراد عینکی یک مشخصه حیاتیست نه یک عدد تزئینی این مشخصه عملا تعیین می کند آیا می توانید از کل توان اپتیکی دوربین استفاده کنید یا نه.

دوربین شکاری که فاصله راحتی چشمی مناسب دارد اجازه می دهد چشم بدون فشار و بدون چسبیدن به عدسی چشمی در موقعیت درست قرار بگیرد. همین موضوع باعث میشه استفاده از دوربین حتی برای کسانی که عینک نمیزنند هم راحتتر و طبیعی تر باشد چون چشم سریعتر به نقطه صحیح می رسد و کمتر خسته می شود. اما برای عینکی ها راحتی چشم خوب می تواند تفاوت یک تجربه لذت بخش و یک حس آزاردهنده از همان نگاه اول باشد.

 تفاوت منشور های Roof و Porro در دوربین های دوچشمی

دوربین های شکاری با دو نوع متفاوت منشور در بازار موجود هستند منشور های پوررو (Porro) و منشور های روف (Roof).

دوربین های منشور porro بدنه عریض تری دارند که در نتیجه لنز های شیئی آن ها از همدیگر دورتر هستند. بسیار درک عمق بالایی ایجاد میکنن و قیمت ارزانتری نسبت به منشور های روف دارند اما ممکن نسبت به آب کاملا نفوذ ناپذیر نباشند و البته سنگینتر از منشور های روف هستند.

دوربین ها با منشور روف مدرن تر و باریک تر هستند لوله های مستقیم، سایز جمع و جور تر و حمل آسانتر ویژگی های دوربین شکاری با منشور Roof هستند. از طرفی قیمت آن ها بالاتر از دوربین های پوررو هستنش و تصویر نهایی کنتراست با کیفیت منشور porro تولید نمیکند.

اگر از دوربینتون قصد دارید ساعت های متمادی استفاده کنید دوربین با منشور Roof انتخاب بهتری برای شماست اما اگر به دنبال کنتراست خوب و قیمت ارزانتر هستید دوربین شکاری با منشور porro مناسب شماست.

کتینگ روی لنز دوربین

کتینگ های روی لنز موادی هستند که ابیراهی های نوری مثل پراش را کاهش می دهند یک لنز دوربین کتینگ شده انتقال نور را بهینه کرده و کنتراست مناسبی تحویل شما می دهد از طرفی فلر لنز کاهش پیدا می کند که محو شدگی و بی حال شدن تصویر را از بین می برد.

کتینگ های اصلاح فاز، در منشورهای Roof  حیاتی هستند چرا که منشور های روف میتونند تغییر فاز رنگی ایجاد کنند که کنتراست را کاهش داده و وضوح را کم می کند. این کتینگ های اصلاح فاز هستند که باعث می شند دوربین های Roof  گران تصویر بسیار واضح و خوب درست کند.

کتینگ های دی الکتریک منشور، میزان انعکاس و روشنایی را در دوربین های روف کنترل می کند و شیشه Ed  میتواند حاشیه های رنگی را کاهش داد و و وضوح تصویر را در صحنه های پرکنتراست مثل شاخه های درخت در برابر آسمان روشن بهتر کند.

شیشه Ed شیشه ایست که نورهیا رنگی مختلف را کمتر از هم جدا می کند نتیجه اش این است که لبه های اجسام روشن، هاله ای بنفش یا سبز کمتری دارند و تصویر تمیزتر دیده می شود. البته وجود شیشه Ed  به تنهایی تضمین کننده کیفیت نیست اما وقتی با طراحی اپتیکی درست و پوشش های مناسب ترکیب شود تاثیر خود را در کیفیت نهایی دوربین شکاری میگذارد.

واقعیت این است که هیچ ویژگی تکی تعریف کننده کیفیت نیست.دوربین شکاری یک سیستم است و نحوه اجرا و هماهنگی اجزا از اسم ها و برچسب ها مهمتر است.

انتخاب بزرگنمایی دوربین شکاری

اگر در انتخاب دوربین شک دارید و میخواید یک دوربینی داشته باشید که در اکثر شرایط بتونید به راحتی ازش استفاده کنید از دوربین 8X42 استفاده کنید. در بلند مدت چشم رو خسته نمیکنه بزرگنمایی کافی برای اکثر مواقع داره و نور کافی را نیز منتقل میکنه.

اگر دوربین با بزرگنمایی 10 میگیرید باید حواستون باشه که احتمالا با لرزش تصویر مواجه می شید. باید دستان قوی برای ثابت نگهداشتن آن داشته باشید که البته میتونید از چنین دوربینی برای مناظر باز و حیات وحش به راحتی استفاده کنید.

دوربین 10X50  مناسب علاقمندان به نجومه، چرا که نور زیادی به چشم منتقل کرده و میتوانید از آن برای دیدن ستاره ها استفاده کنید.البته این دوربین وزن زیادی داره که میتونید با اداپتر سه پایه آن را در نقطه ای ثابت کنید.

بزرگنمایی بیش از این ممکنه تصویر رو بیش از حد لغزنده کنه که میتونه باعث سرگیجه و خستگی چشم شما بشه.

یک نکته مهم در دوربین های شکاری اینه که بدونید دو دوربین با اعداد یکسان میتونند حس متفاوتی ایجاد کنند. تعادل، راحتی در دست گرفتن، شکل ظاهر و محل قرار گیری چرخ فوکوس  و راحتی چشم متفاوتی می توانند داشته باشند.

تست کردن دوربین قبل از خرید

برای اینکه از سلامت دوربینی که میخرید مطمئن بشید به یک لبه پر کنتراست نگاه کید و به وضوح مرکزی تصویر دقت کنید.سپس دوربین را بیشتر به محل کنتراست نزدیک کنید کمی محو شدن و سافت شدن گوشه ها طبیعست اما نباید دچار اغتشاش تصویر بشید.

کمی با دوربین حول صحنه پن کنید اگر میزان اعوجاج زیاد است ممکنه در طولانی مدت شما را ناراضی کند.

حتما چرخ فوکوس دوربین شکاری را چک کنید و عقب و جلو کنید باید چرخ فوکوس نرم و البته قابل پیش بینی و دقیق باشد یک چرخ فوکوس لق دنبال کردن سوژه را سخت می کند.

پیشنهاد مطالعه: حالت های مختلف فوکوس دوربین

مهمتر از همه به چشم های خود دقت کنید اگر حس تهوع یا سرگیجه بهتون دست داد ممکنه اون دوربین مناسب شما نباشه.

دوربین شکاری را بیش از حد تمیز نکنید چرا که کتینگ های روی آن را از بین میبرید. از گرد و غبار نترسید و بخاطر هربار گرد و غبار شروع به تمیز کردن لنز نکنید. برای تمیز کردن لنز حتما از پارچه میکروفایبر و مایع تمیز کننده مخصوص لنز استفاده کنید.

حتما درپوش های دوربین را وقتی ازش استفاده نمیکنید سر جاش بگذارید. دوربین را در جای خشک قرار بدید تا یک وقت دچار قارچ نشود. و نکته مهم دیگر دوربین خودتان را زیر نورآفتاب قرار ندید چرا که سیلینگ آن را از بین میبرد.

خرید دوربین شکاری دست دوم

خیلی هاتون ممکنه قصد نداشته باشید دوربین شکاری نو بخرید و قصد خرید دست دوم آن را داشته باشید. خرید دست دوم از جهات زیادی به نفع شماست به شرط اینکه بدانید دوربین شما سالم هست یا نه. در مقالات قبلی نکاتی درباره خرید لنز دست دوم و دوربین عکاسی دست دوم گفته بودم در اینجا نکاتی درباره دوربین شکاری دست دوم مینویسم که بتونید به راحتی یک دوربین سالم با هزینه کمتر را انتخاب کنید.

اولین قدم از دوربین به یک منطقه پرکنتراست نگاه کنید اگر اعوجاج بیش از حد در تغییر نور صحنه دیدید از خرید آن منصرف بشید. اپر چشمهایتان را بیش از حد اذیت کرد یا حالت تهوع بهتون دست داد آن دوربین را نخرید. سپس همانطور که در بالا گفتم به مردمک چشمی آن نگاه کنید. اگر دایره نیست و هلالیست نشان دهنده اینه که منشور تکون خورده و آن دوربین ارزش خرید ندارد.

سپس داخل دوربین را نور بندازید اگر مه دیدید ممکنه نشانه حضور قارچ باشه. سپس چرخ فوکوس دوربین را در فواصل نزدیک و زیاد چک کنید چرخ فوکوس نباید لق باشه. دیوپتر دوربین را بررسی کنید و برای چشم های خود تنظیم کنید.

هم محوری یا کولیمیشن مهمترین عامل است. اگر دو لوله دوربین شکاری دقیقه هم راستا نباشند چشم های شما مجبور می شوند برای یی کردن دو تصویر تلاش کنند گاهی این مشکل به صورت دوبینی مشخص می شود اما اغلب خودش را به شکل خستگی چشم نشان می دهد.

یک راه بررسی سریع این است که به یک لبه صاف و دور نگاه کنید و چشم هایتان را ریلکس نگهدارید اگر تصویر به طور طبیعی و راحت سرجایش نمیشنید از خرید آن منصرف شوید.

کناره های دوربین را بررسی کنید اگر نشانه ضربه خوردن سنگین است ممکنه منشور های داخلی جابجا شده باشند و در آخر از فروشنده بپرسید که در چه شرایط و در مکان هایی دوربین را نگهداری و از آن استفاده کرده است اگر دوربین در جای مرطوب بیش از حد استفاده شده ارزش خرید ندارد.

نتیجه گیری

دوربین شکاری یکی از بهترین و ارزانترین وسایل اپتیکیست که میتوانید بخرید و از آن لذت ببرید. با خوندن این نوشته میدانید که اعداد روی دوربین چی هستند و چجور میتونید دوربین مناسب برای سناریو های مختلف را انتخاب کرده و حتی دست دوم مناسب را بخرید. یادتون باشه بیشترین بزرگنمایی و بزرگترین قطر بیرونی لزوما بهترین انتخاب برای شما نیست بلکه استقامت و قدرت شما، میزان استفاده و نوع استفاده از آن در انتخاب نهایی اهمیت بیشتری دارند